Savaş yıllarındaki bir emirden Türkiye'nin Derbisi'ne uzanan yolculuk
Yunanlıların ileri harekâta geçtiği ve Uşak'a girdiği sırada Mustafa Kemal Paşa, Ankara'da at yarışları yapılmasını emreder. Paşa bu kararı, savaş hâlindeki ülkenin vatandaşlarını bir nebze olsun savaşın stresinden uzaklaştırmak için vermiştir. Yarışların düzenlenmesi için mebuslar, paşalar ve valiler görevlendirilir; müşterek bahis komitesinin kurulmasını da bizzat ister.
"Yüksek Yarış ve Islah Encümeni"nin kurulmasıyla Türkiye'de at yarışları tek bir otoritenin yönetimine girer. Encümen Genel Sekreteri Atıf Esenbel, başta İsmet Paşa olmak üzere işin uzmanlarına danışarak Ulu Önder'in adına, en yüksek ikramiyeli bir koşu düzenlenmesine karar verir.
Gazi Koşusu ilk kez 10 Haziran 1927'de, 2000 metre mesafede ve 2000 TL ikramiyeyle koşulur. İlk Gazi Koşusu'nu Hacı Bekirzade Ali Muhittin Bey'in sahibi olduğu Neriman adlı safkan İngiliz kısrağı, jokeyi İhsan Atçı ile kazanır. Derece: 2.15.00. Koşu, bugünkü Tandoğan Meydanı yakınındaki spor tesislerinde yapılmıştır.
Gazi Koşusu, Türkiye'de doğmuş 3 yaşlı safkan İngiliz taylarına mahsus, 2400 metre mesafeli bir koşuya dönüştürülür — İngiltere'nin ünlü Derby'sine eşdeğer bir format. Bu yapısıyla koşu, dünyanın en prestijli klasikleri arasındaki yerini alır. İlk 2400m koşusunu Akif Akson Bey'in "Lale" adlı tayı kazanır.
Atatürk'ün 1932'de boş bir araziye hipodrom dahil spor kompleksi yapılması emriyle inşa edilen Ankara Şehir Hipodromu açılır; Gazi Koşusu artık burada koşulur. Atatürk, açılış günü eksikler olduğunu öğrenince törene gelmemiş, eksikler tamamlandıktan sonra Sonbahar Yarışları'nda hipodromu şereflendirmiştir.
Gazi Koşusu bu yıl "Atatürk Koşusu" adıyla koşulur. Koşuyu A. Sait Türkhan Bey'in "Romance" adlı erkek tayı, jokey N. Horvath ile kazanır.
Gazi Koşusu ilk kez İstanbul Veliefendi Hipodromu'nda koşulur. Bu anlamlı Derbi'yi Burhan Karamehmet'in sahibi olduğu "Asuvan", jokey Sedat Okumuş ile kazanır. O günden bu yana yarışın evi Veliefendi'dir.
Atatürk'ün at üzerindeki som gümüş heykeli — ünlü heykeltıraş Doç. Dr. Şadi Çalık'ın eseri — Gazi Koşusu galiplerine verilmeye başlanır. Heykeli ilk kez "Sadettin" adlı safkanın sahibi Sadun Atığ alır.
Özdemir Atman'ın efsanevi safkanı Bold Pilot, jokeyi Halis Karataş ile 2.26.22'lik derecesiyle bugüne dek kırılamayan pist rekorunu kırar. Bu derece, Türk yarışçılık tarihinin en büyük anlarından biri olarak hafızalara kazınmıştır.
Türkiye'nin Derbisi bir asrı geride bırakıyor. Cumhuriyet'le yaşıt bu büyük klasik, 100. yılında da üç yaşlı safkanların hayatlarında yalnızca bir kez yakalayabilecekleri şeref için koşuluyor.
Bu koşuda tay koşturabilmek bile büyük şereftir. Gazi Koşusu'nu kazanan safkan, yılın en başarılı atı unvanına sahip olur ve yarışçılık tarihinde apayrı bir yer edinir.
— Türkiye Jokey Kulübü